کارگران که یکی از اصلی ترین ارکان جامعه هستند این روزها با مشکلات زیادی درگیر هستند.در شرایطی که تورم مداوم، قدرت خرید جامعه کارگری را بهشدت کاهش داده، خبر احیای ستاد بُن با کالابرگ الکترونیکی برای کارگران بار دیگر بر سر زبانها افتاده است.
رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری کشور از ضرورت اجرای دوباره این طرح خبر داده و هدف آن را «حمایت غیرنقدی و هدفمند از کارگران» عنوان کرده است. طرحی که میتواند پاسخی باشد به نیاز دیرینه کارگران برای امنیت معیشتی و حفظ کرامت انسانی.
ناکارآمدی حمایتهای نقدی در اقتصاد تورمی
به گفتهی کارشناسان و فعالان کارگری، تجربه بیش از یک دهه پرداخت یارانههای نقدی نشان داده که این نوع حمایتها در شرایط تورم بالا عملاً اثربخشی خود را از دست میدهند.
سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری کشور، میگوید:
«یارانههای نقدی با افزایش تورم ارزش واقعی خود را از دست داده و دیگر نمیتوانند پاسخگوی نیازهای معیشتی کارگران باشند.»
او تأکید کرد که در مقابل، حمایتهای غیرنقدی و کالابرگ الکترونیکی، میتوانند اثرات پایدارتری در حفظ قدرت خرید و ثبات اقتصادی خانوادههای کارگری داشته باشند.
استفاده از زیرساختهای مدرن برای اجرای کالابرگ الکترونیکی
گلپور با اشاره به ظرفیت فروشگاههای زنجیرهای و تعاونیهای کارگری، اعلام کرد که زیرساختهای فعلی کشور برای اجرای نظام کالابرگ الکترونیکی کاملاً آماده است.
او افزود:
«با استفاده از سامانههای دیجیتال و شبکه توزیع مدرن، امکان شناسایی دقیق مشمولان و توزیع عادلانه کالاها فراهم میشود. به همین دلیل احیای ستاد بُن باید بر پایه فناوری و شفافیت بنا شود، نه روشهای سنتی گذشته.»
لزوم شفافیت و مشارکت در احیای ستاد بُن
یکی از مهمترین محورهای احیای ستاد بُن کارگری، ایجاد نظامی شفاف و مبتنی بر مشارکت تشکلهای کارگری و کارفرمایی است.
گلپور تأکید کرد که نباید اجازه داد تجربههای غیرشفاف گذشته تکرار شود.
به گفته او، تشکیل ستادی متشکل از نمایندگان دولت، کارگران، کارفرمایان و شبکههای توزیع میتواند مانع از بروز رانت، فساد و انحراف در تخصیص منابع شود.
حمایت هدفمند از کارگران با تکیه بر دادههای واقعی
در ادامه این گفتوگو، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری پیشنهاد کرد که ستاد بُن بازسازیشده باید مبتنی بر دادههای واقعی از وضعیت درآمدی و خانوادگی کارگران طراحی شود.
او افزود:
«دادهمحوری باعث میشود که کالاهای اساسی تنها به افراد واقعاً نیازمند اختصاص یابد و از هدررفت منابع جلوگیری شود. به این ترتیب، حمایتها دقیقتر و مؤثرتر خواهند بود.»
کارشناسان اقتصادی نیز بر این باورند که حمایت هدفمند غیرنقدی نهتنها باعث افزایش رفاه میشود، بلکه از فشار تورمی ناشی از توزیع پول نقد نیز جلوگیری میکند.
حفظ کرامت کارگران با نظام کالابرگ الکترونیکی
از دید فعالان حوزه کارگری، مهمترین مزیت کالابرگ الکترونیکی کارگری حفظ کرامت انسانی است.
در این نظام، کارگر با استفاده از کارت الکترونیک خود میتواند از فروشگاههای معتبر و مورد تأیید وزارت کار و وزارت صمت، کالاهای مورد نیاز خانوار خود را خریداری کند — بدون نیاز به صف، یارانه نقدی یا واسطه گلپور میگوید:
«در این شیوه، کارگران اختیار انتخاب دارند و کمکها به سمت کالاهای ضروری مانند مواد غذایی، پوشاک و نیازهای روزمره هدایت میشود. این یعنی حمایت واقعی همراه با احترام.»
پیشنهاد تدوین آییننامه جدید برای ستاد بُن
در بخش دیگری از سخنان خود، گلپور از دولت خواست تا با همکاری وزارت کار، وزارت صمت، سازمان تأمین اجتماعی و تشکلهای صنفی، آییننامه جدید ستاد بُن را تدوین کند.
به گفته او، این آییننامه باید شامل موارد زیر باشد:
نحوه تأمین منابع مالی طرح
شیوه شناسایی مشمولان و کارگران واجد شرایط
نظام نظارت بر شبکه توزیع و فروش
ایجاد سامانه گزارشدهی عمومی و مردمی برای شفافیت بیشتر
وی پیشنهاد داد که اجرای این طرح ابتدا بهصورت آزمایشی در چند استان صنعتی انجام شود تا نقاط ضعف احتمالی آن شناسایی و پیش از اجرای سراسری اصلاح گردد.
کارگران
ستاد بُن؛ گامی در مسیر عدالت اجتماعی و ثبات اقتصادی
به باور بسیاری از کارشناسان، احیای ستاد بُن با کالابرگ الکترونیکی نهتنها اقدامی رفاهی است بلکه بخشی از سیاست کلان عدالت اجتماعی و پایداری اقتصادی کشور محسوب میشود.
این طرح میتواند با تأمین اقلام ضروری خانوارهای کارگری، امنیت غذایی را افزایش دهد، فشار روانی ناشی از گرانی را کاهش دهد و در نهایت بهرهوری نیروی کار را بالا ببرد.
گلپور در پایان تأکید کرد:
«اگر دولت و بخش خصوصی دست به دست هم دهند، میتوانند تجربه موفق ستاد بُن را در قالبی نوین احیا کنند؛ تجربهای که هم کرامت کارگر را حفظ میکند و هم به اقتصاد ملی جان تازهای میبخشد.»
- منبع خبر : تسنیم
