بازار جهانی فندق با رشد سالانه ۶.۴۳ درصد تا سال ۲۰۳۰ در مسیر توسعه قرار دارد و ایران با تولید ۱۳۶۰۲ تن در سال ۲۰۲۳، جایگاه نهم جهانی را در اختیار دارد. این روند، فرصتها و چالشهای مهمی برای تولیدکنندگان، صادرکنندگان و فعالان صنعت کشاورزی به همراه دارد.
چشمانداز بازار جهانی فندق تا سال ۲۰۳۰
بر اساس گزارشهای تحلیلی جدید، بازار جهانی فندق تا سال ۲۰۲۵ به ارزش ۱۲.۳ میلیارد دلار خواهد رسید و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ به ۱۶.۸ میلیارد دلار افزایش یابد. این رشد با نرخ مرکب سالانه ۶.۴۳ درصد اتفاق میافتد و نشاندهنده افزایش تقاضا برای این محصول مغذی در صنایع غذایی، شیرینیپزی، لبنیات گیاهی و میانوعدههای سالم است
فندق بهعنوان ماده اولیه در تولید شکلات، بیسکویت، کرههای گیاهی و نوشیدنیهای مغذی، جایگاه ویژهای در سبد مصرف جهانی پیدا کرده است. مصرفکنندگان بهدنبال مواد غذایی سالم و پرکالری هستند و فندق با دارا بودن چربیهای مفید، فیبر، ویتامین E و آنتیاکسیدانها، بهعنوان یک گزینه محبوب شناخته میشود
جایگاه ایران در تولید جهانی فندق
طبق دادههای سازمان فائو (FAOSTAT)، ایران در سال ۲۰۲۳ با تولید ۱۳۶۰۲ تن فندق، نهمین تولیدکننده بزرگ جهان بوده است. استان گیلان، قطب اصلی تولید فندق در کشور، با بیش از ۱۷۰۰۰ هکتار باغ، حدود ۸۵ درصد از تولید ملی را به خود اختصاص داده و سالانه نزدیک به ۲۰۰۰۰ تن فندق تولید میکند
در رتبههای بالاتر، ترکیه با تولید ۶۸۴ هزار تن، ایتالیا با ۸۴۶۷۰ تن و ایالات متحده با ۷۰۳۱۰ تن، سه کشور پیشرو در تولید جهانی فندق هستند. آذربایجان، شیلی، گرجستان، چین و فرانسه نیز در جایگاههای بعدی قرار دارند و لهستان دهمین تولیدکننده بزرگ فندق در جهان است
چالشهای اقلیمی و بیماریهای گیاهی
تولید فندق در مناطق مختلف جهان با چالشهای اقلیمی و بیماریهای گیاهی مواجه است. در اروپا، شیوع بیماری فوزاریوم عملکرد محصول را تهدید میکند و در آمریکای شمالی، بیماری سوختگی فندق شرقی همچنان نیازمند مدیریت دقیق است. افزایش دمای جهانی نیز موجب رشد آلودگی آفلاتوکسین در شرایط گرم و مرطوب شده که بر کیفیت محصول و قابلیت صادرات تأثیر منفی میگذارد
برای مقابله با این چالشها، تولیدکنندگان در حال سرمایهگذاری در زیرساختهای ذخیرهسازی سرد، توسعه گونههای مقاوم و اجرای پروتکلهای ایمنی زیستی هستند. این اقدامات هرچند هزینههای عملیاتی را افزایش میدهد، اما برای حفظ کیفیت و رقابتپذیری در بازار جهانی ضروری است.
سهم بازار اروپا، آسیا و آمریکای شمالی
در سال ۲۰۲۴، اروپا با سهم ۶۴ درصدی از بازار جهانی فندق پیشتاز بوده است. کشورهای آلمان و ایتالیا بهعنوان واردکنندگان اصلی، از زیرساختهای پیشرفته فرآوری، برشتهکاری و خمیرسازی بهرهمند هستند. تولیدکنندگان اروپایی همچنین به گواهینامههای پایداری و مناطق کشت کربن مثبت توجه ویژهای دارند
در مقابل، آسیا و اقیانوسیه با نرخ رشد سالانه ۶.۲ درصد تا سال ۲۰۳۰ سریعترین رشد را تجربه خواهند کرد. افزایش درآمد قابل تصرف، آگاهی تغذیهای و گرایش به محصولات گیاهی، مصرف فندق را در شهرهای بزرگ آسیایی افزایش داده است. خردهفروشان نیز با گسترش محصولات حاوی مغزها، مانند غلات فندقی و شیرهای طعمدار، به رشد بازار کمک میکنند
آمریکای شمالی نیز از یک واردکننده خالص به صادرکننده نوظهور تبدیل شده است. ایالت اورگان با برداشت مکانیزه و توسعه ارقام مقاوم، توانسته سهم خود را در بازارهای بینالمللی افزایش دهد. همزمان، تولیدکنندگان آمریکای جنوبی و اروپای شرقی نیز با توسعه باغهای جدید و سیستمهای کشاورزی-جنگلی پایدار، به رقابت با تولیدکنندگان سنتی پرداختهاند.
آینده صنعت فندق و فرصتهای ایران
با توجه به رشد پایدار بازار جهانی فندق، ایران میتواند با سرمایهگذاری در فناوریهای نوین کشاورزی، ارتقای کیفیت محصول، توسعه زیرساختهای صادراتی و دریافت گواهینامههای بینالمللی، جایگاه خود را در بازار جهانی ارتقا دهد. استان گیلان بهعنوان قطب تولید فندق کشور، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به مرکز صادراتی منطقه دارد.
همچنین با توجه به تغییرات اقلیمی و تهدیدات بیماریهای گیاهی، توسعه گونههای مقاوم، آموزش کشاورزان، و حمایتهای دولتی در زمینه بیمه محصولات و تسهیلات مالی، میتواند نقش مهمی در حفظ پایداری تولید ایفا کند.
نتیجهگیری
بازار جهانی فندق در مسیر رشد سریع قرار دارد و ایران با جایگاه نهم تولید جهانی، فرصتهای قابل توجهی برای توسعه صادرات، افزایش بهرهوری و ارتقای کیفیت دارد. با توجه به روندهای جهانی، سرمایهگذاری در فناوری، زیرساخت و بازاریابی بینالمللی میتواند آیندهای روشن برای صنعت فندق ایران رقم بزند.
- منبع خبر : تحلیل بازار
